Primary Care Unit Innovation in Thailand + นวัตกรรมบริการสุขภาพปฐมภูมิ

รายงานผลการดำเนินงานของโครงการ

หลักการและเหตุผล

การพัฒนาระบบบริการสาธารณสุขของอำเภอหล่มสัก ในรูปแบบของโรงพยาบาลตำบล เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปลายปี 2544 โดย นพ.พงศ์พิชญ์ วงศ์มณี มีแนวคิดที่จะพัฒนาให้สถานีอนามัยเดิมมีศักยภาพในการดูแลประชาชนในความรับผิดชอบได้อย่างดี ประชาชนและองค์การบริหารส่วนตำบล มีส่วนร่วมในการจัดและดูแลสุขภาพของตนเอง ของท้องถิ่น ใช้แนวคิดบ้านเป็นเตียงนอนผู้ป่วย (Home Ward) และสนับสนุนบุคลากร การบริหารจัดการยาและเวชภัณฑ์ที่จำเป็นให้กับพื้นที่ให้เพียงพอ การบริหารจัดการโรงพยาบาลตำบลภายใต้หลักการที่สำคัญคือ การมีส่วนร่วม 3 ภาคส่วน  คือภาครัฐ ภาคประชาชน และองค์การบริหารส่วนตำบล สมทบทุนบริจาคเงินคนละ 2 บาทต่อคน ต่อเดือน เข้า  "กองทุนสุขภาพโรงพยาบาลตำบล" ได้รับการคัดเลือกให้ได้รับรางวัลนวัตกรรมยอดเยี่ยมด้านบริการจากสำนักงานหลักประกันสขภาพแห่งชาติในปี 2547 ผลลัพธ์ที่เกิดจากการดำเนินโครงการคือ เกิดโรงพยาบาลตำบลเป็นหน่วยบริการใกล้บ้าน-ใกล้ใจ 31 แห่ง ครอบคลุมทั้ง 22 ตำบล ทำให้ตั้งแต่ปี 2544ถึง 2549 ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการที่โรงพยาบาลตำบลภาพรวมของอำเภอเพิ่มขึ้นมากกว่า 3 เท่า จากปี 2544ซึ่งมีจำนวน 85,497 ครั้ง เป็น 272,543 ครั้ง ในปีงบประมาณ 2549 พบว่าจำนวนที่เพิ่มขึ้นมากกว่า 187,046  ครั้ง  โดยเฉพาะผู้ป่วยในโรคอย่างง่ายระดับปฐมภูมิ เช่นโรคระบบทางเดินหายใจ โรคเรื้อรังเบาหวานและความดันโลหิตสูง โรคปวดกล้ามเนื้อ เอ็นข้อกระดูก  ประชาชนมีความพึงพอใจ รวมทั้งลดค่าใช้จ่าย ไม่ต้องเสียเวลาเดินทางไปโรงพยาบาลหล่มสัก และค่าใช้จ่ายผู้นำส่งผู้ป่วยไปโรงพยาบาล จากสภาพพื้นที่ห่างไกล และจำนวนบุคลากรทางการแพทย์ยังไม่เพียงพอที่จะไปประจำในพื้นที่ระดับสถานีอนามัย ดังนั้นปี 2550 ซึ่งเป็นปีที่ 6 ของการดำเนินการ ตั้งเป้าหมายพัฒนาให้โรงพยาบาลตำบลมีศักยภาพในการดูแลสุขภาพ  โดยใช้เทคโนโลยีรักษาพยาบาลและปรึกษาทางไกลผ่านดาวเทียม  เพื่อเพิ่มช่องทางการเข้าถึงบริการประชาชน และลดภาระการเดินทางของประชาชน จัดระบบการรักษาต่อเนื่องและการส่งต่อข้อมูล ส่งกลับผู้ป่วยดูแลต่อเนื่องให้มีประสิทธิภาพ ในระดับปฐมภูมิให้ครอบคลุม มีคุณภาพ ตามแนวคิดสุขภาพพอเพียง