Primary Care Unit Innovation in Thailand + นวัตกรรมบริการสุขภาพปฐมภูมิ

รายงานผลการดำเนินงานของโครงการ

หลักการและเหตุผล

การพัฒนาประเทศไทยตั้งแต่เริ่มมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 1 (2504 - 2509)มีแนวทางการพัฒนาตามกระแสหลัก มุ้งเน้นไปที่การพัฒนาเศรษฐกิจเป็นหลัก เน้นการลงทุนในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจของประเทศที่เป็นในแผนฯ ฉบับที่ 3 ( 2515 - 2519) เริ่มหันมาสนใจความไม่เป็นธรรมของสังคมในแต่กระนั้นก็ยังทิ้งรองรอยแห่งการพัฒนาตามกระแสโลกประเทศที่พัฒนาแล้วในลักษณะการพัฒนาที่เลียนแบบ รวมถึงการต้องตกอยู่ภายใต้การพัฒนาในระบบทุนเสรีที่กำลังแรงขึ้นตามลำดับจนถึงแผนฯ 8 (2540 - 2544) และแผนฯ ฉบับที่ 9 (พ.ศ.2545-2549) ได้หันมาสนใจการพัฒนาคนมาพัฒนาคุณภาพชีวิตของคน เน้นคนเป็นศูนย์กลางในการพัฒนา และแผน 9ได้เน้นการมีส่วนร่วมของคนในการพัฒนา

ในขณะเดียวกันการตกผลึกทางความคิดว่าด้วยการพัฒนา ก็ทำให้เกิดการพัฒนาตามแนวทางใหม่ซึ่งได้ให้ความสนใจกับความเข้มแข็งจากภายในอย่างกว้างขวางและทำให้แนวคิดคลี่คลายไปสู่การพัฒนาที่มีศูนย์กลางอยู่ที่คนการมีส่วนร่วมของประชาชน การเพิ่มศักยภาพของประชาชนและชุมชนให้เข้มแข็งเพื่อจะได้พร้อมที่จะแก้ไข ให้ชุมชนสามารถพึ่งตนเองได้ พร้อมกันนั้น ก็เริ่มมีการยอมรับว่าองค์กรประชาชนจะเข้มแข็งและสามารถพัฒนาสังคมได้จริงซึ่งเกิดแผนพัฒนาคนตั้งแต่แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 9 และชัดเจนในแนวทางยิ่งขึ้นในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 10 ซึ่งกำลังนำมาใช้ในปัจจุบันโดยได้น้อมรับเอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นนโยบายนำทางการพัฒนา ดังปรากฏในแผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 10 ซึ่งมีประเด็นยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้องคือ ประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 2 สร้างวัฒนธรรมสุขภาพพอเพียงเพื่อสังคมแห่งสุขภาวะ โดยมีเนื้อหาในเรื่องส่งเสริมภาคประชาชนและการรวมตัวกันทำงานส่วนรวมด้วยจิตสาธารณะ และการสร้างความหลากหลายและขยายงานอาสาสมัครสุขภาพ โดยเชื่อมโยงกับประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 3 สร้างภูมิคุ้มกันและลดผลกระทบจากภัยคุกคาม แต่ถึงกระนั้นกระแสความรุนแรงของทุนยุคโลกาภิวัฒน์ที่สังสมมานานในทศวรรษนี้ภายใต้ทฤษฏีภาวะทันสมัย ภาวะเลียนแบบตะวันตกและเศรษฐกิจเสรี ก่อให้เกิดการกลืนกินด้านวัฒนธรรมชุมชนของเราย่อมส่งผลกระทบไปทุกส่วนไม่เว้นแต่ในระดับตำบล หมู่บ้าน เกิดปัญหาด้านสังคมมากมายในยุคของกระเแสโลกาภิวัตน์  กลุ่มเยาวชนเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาดังกล่าวทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยการใช้การประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อที่ส่งโดยตรงของกลุ่มวัยรุ่นไม่ว่าจะเป็นด้านวัฒนธรรมเลียนแบบตะวันตก  ด้านการดำเนินชีวิตที่ลุ่มหลงจากการยั่วยุทางอบายมุข  เยาวชนบางคนขาดภูมิปัญญา ขาดภูมิคุ้มกัน ทำให้เกิดการฟุ้งเฟ้อ-ฟุ่มเฟือย, ตกเป็นทาสวัตถุนิยม บริโภคนิยม และเทคโนโลยี  จนก่อให้เกิดปัญหาในกลุ่มวัยรุ่น

ซึ่งชุมชน ตำบลสูงเม่น  ปัญหาวัยรุ่นลืมขนบ ประเพณี เดิมที่ดีงาม  ปัญหาความรุ่นแรง   การทะเลาะวิวาทในวัยรุ่น  ปัญหาการใช้สารเสพติดและมัวเมาอบายมุข   ปัญหาทางพฤติกรรมเพศที่ไม่เหมาะสม  ปัญหาการสื่อสารระหว่างวัยในกลุ่มวัยรุ่นกับครอบครัว เป็นสภาพปัญหาที่ทางชุมชนได้ประสบอยู่เช่น การแสดงพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะสมกับวัยของเยาวชน  การตั้งครรภ์ในวัยเรียน   ตลอดจนปัญหาการติดเชื้อเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ และในปัจจุบัน  แม้ว่าจะได้รับความสนใจเกี่ยวกับปัญหานี้ และพยายามใช้กลุ่มเยาวชนโดยการสร้างแกนนำในชุมชนร่วมกันแก้ไขปัญหาโดยได้ถ่ายทอดและฝึกทักษะจากกิจกรรมต่างๆที่มีมาในกลุ่มแกนนำ แต่ยังพบว่าด้วยข้อจำกัดหลายๆด้านการเช่นกิจกรรมที่มีให้ยังไม่ตรงกับใจหรือสภาพปัญหาของวัยรุ่น รวมถึงการดำเนินงานยังไม่ต่อเนื่องดังนั้นโครงการ  กิจกรรมการเรียนรู้ที่ตรงใจเพื่อพัฒนาเยาวชนสู่การเป็น"ละอ่อนฮู้กึด" โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน  จึงเป็นอีกส่วนหนึ่งของความพยายามที่จะให้ชุมชนเกิดกระบวนการเรียนรู้ ตั้งแต่การวิเคราะห์ถึงสภาพปัญหาและร่วมกันหาแนวทางและร่วมพัฒนากิจกรรมที่เหมาะสมและตรงใจในกลุ่มเยาวชนเพื่อการเรียนรู้ร่วมกันและนำใช้จริงในพื้นที่เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของสังคมในการประคับประคองให้กลุ่มเยาวชนเกิดภูมิคุ้มกันตนเองและสามารถนำสิ่งที่เรียนรู้สู่การใช้ชีวิตในสังคม และสามารถเรียนรู้ชีวิตร่วมกันกำหนดอนาคตของชุมชนและสังคมด้วยตนเอง